نقاشی نقشه فرش-نقطه گذاری گلهای شاه عباسی

نقطه گذاري گلهاي شاه عباسي

نقطه گذاری گلهای شاه عباسی

طرح بعدی که باید درباره نقطه گذاری آن توضیح داده شود طرح شاه عباسی یا گلهای شاه عباسی می‌باشد .گلهای شاه عباسی یا گلهای شیخ صفی، طرحهایی مدور و دلفریب به صورت پنج پر و گاهی دوازده پر هستند که در مرکز به وسیله گلی کوچک و دگمه ای به هم اتصال پیدا کرده و ضمن هماهنگی با طرحهای ختایی، فضاهای گسترده ای را فارغ از ریتمهای تکراری به خود اختصاص می‌دهند. نقطه گذاری گلهای شاه عباسی در هر منطقه به سبک و روال خاصی که ویژه همان منطقه و برخاسته از فرهنگ و آداب و رسوم بومی‌آن منطقه است صورت می‌پذیرد.

البته همین ویژگی شامل طرحهای دیگر نیز می‌شود. اما در گلهای شاه عباسی رعایت ویژگیهای فرهنگی هر منطقه ضروری است؛ به طوری که نوع و چگونگی رنگ  گلهای شاه عباسی یکی از عوامل تعیین کننده و وجه تمایز فرشهای هر منطقه به شمار می‌رود. به طور مثال در تبریز، گلهای شاه عباسی را تزئین می‌کنند. یعنی با استفاده از کار سایه به آنها جلوه ای دیگر می‌دهند. در اصفهان پس از رنگ و نقطه‌گذاری گلهای شاه عباسی در مواردی نقاشان یک ریشه رنگ سفید نیز در آن به کار می‌برند که این ریشه در کاربافت با ابریشم بافته می‌شود. این ریشه را اغلب در کناره داخلی برگهای گلهای شاه عباسی و یابندهای آن به کار می‌برند.

در کاشان و مناطق نزدیک به آن به هیچ عنوان دور گلها و بندها تزئین نمی‌شود. به این صورت که شاخ و برگهای فرش (مخصوصاً در گلهای شاه عباسی) با یک ریشه که مناسب گل رنگ شده باشد کار می‌شود.این به آن معنا نیست که همه گلهای شاه عباسی با یک رنگ نقطه گذاری می‌شوند. چراکه احتمال دارد یک گل شاه عباسی با استفاده از چندین رنگ نقطه گذاری شود. به این ترتیب که دور برگها با رنگی تمایز از رنگ تخمه و رنگ آینه یا وسط گل نقطه گذاری شده و بدین منوال تا آخر نقطه گذاری رنگها با هم فرق می‌کند.

در مورد نقطه گذاری سایر عناصر فرش از قبیل گل فرنگ یا اشکال دیگر مانند گلهای گوناگون ، حیوانات و پرندگان باید توجه به رنگ زمینه فرش رنگ آنها را انتخاب نموده و سپس با سایه زدن آنها را تزئین نمود . به عنوان مثال اگر در فرش با زمینه سرمه ای گل رز وجود داشته باشد و این گل با رنگ صورتی کار شده باشد، برای تزئین این گل، با توجه به محیط اطراف و بررسی رنگهای پیرامون ان در صورتی که مناسب باشد دور گل به رنگ سفید نقطه گذاری می‌شود و پس از آن برای سایه گذاری می‌توان از رنگهای زرشکی و یا لاکی و دوغی استفاده کرد. در مورد حیوانات و پرندگان نیز شیوه کار به همین منوال است.

فرش ابریشم کرباسی[مرکز تولید و فروش فرش ابریشم قم و فرش اصفهان]